درآمدی بر نجات شناسی هندویی
17 بازدید
نقش: نویسنده
سال نشر: 0000/00/00
وضعیت چاپ : چاپ شده
نحوه تهیه : فردی
زبان : فارسی
رسیدن به نجات و رهایی، همواره مطلوب آدمیان بوده است. همه ادیان از نجات پیروان خویش دم می‌زنند و به رستگاری ابدی بشارت می‌دهند. درحقیقت، رستگاری چیزی نیست جز نام دیگری برای دین، چراکه همه ادیان، وسایلی برای نیل انسان‌ها به رستگاری در سطوح مختلف هستند. هر دینى در باب نجات باید به سه پرسش پاسخ گوید: نجات از چه؟ نجات به سوى چه؟ نجات به چه؟ پاسخ پرسش اول، دیدگاه دین در باب موقعیت فعلی انسان در جهان و معضل او را بیان می‌کند. پاسخِ پرسشِ دوم، تبیین وضعیت مطلوبى است که باید به آن دست یافت. و پاسخ پرسش سوم، بیان راه نجات است. مجموعه این پاسخ‌ها، نجات‌شناسی آن دین را شکل می‌دهد. آیین هندو برای هر مرحله از زندگی، هدفی را ترسیم کرده و برنامه‌ای ارائه داده است. در این آیین، چهار هدف براى زندگى مشخّص شده است: کسب لذت، کسب ثروت، کسب ثواب و فضیلت با انجام وظایف مربوط به هر مرحله از زندگى و رسیدن به نجات (مُکْشه). فرد هندو میان تلاش براى کسب لذت، ثروت و ثواب و رسیدن به مُکشه، احساسِ ناسازگارى نمى کند و می‌داند که بدون توجه به چهارمین مرحله، هرگز نمی‌تواند به نجات دست یابد و همچنان در گردونة زادومیر (تناسخ‌های مکرّر) سرگردان می‌ماند. آیین هندو، ضمن قبول رنجِِ‌زندگی به‌عنوان معضل آدمی، نگاه روشنی به آینده دارد و برای رساندن پیروانش به سعادت و رستگاری، با درنظر گرفتن امکانات و استعدادهای آنها، سه طریق مختلف برای نجات ارائه کرده است. این‌راه‌ها عبارتند از: راه عمل به وظایف دینی (کَرْمه‌مارگه)، راه معرفت به حقیقت وجودی خویش (جْنانه‌مارگه) و راه محبت و سرسپردگی به خدا (بْهَکتی‌مارگه). در طول تاریخ این آیین، فرقه‌های دینی و مکتب‌های فلسفی‌و‌عرفانی بی‌شماری برمحور هریک از راه‌های نجات پدید آمده است. در این جستار پس از بررسی مفهوم مُکْشه و سیر تاریخی نجات‌شناسی هندویی، به پاسخ‌های آیین هندو به سه پرسش اساسی مسئله نجات پرداخته می‌شود. کلید‌واژه‌ها: مُکْشه، دوکْهه، سَمْساره، کَرْمه‌مارگه، جْنانه‌مارگه، بْهَکتی‌مارگه.